Chạm tay đối thủ trong bóng rổ: khi nào thành lỗi theo FIBA?

Điểm chính

1. Chạm tay đơn lẻ không tự động là lỗi; trọng tài đánh giá lợi thế và ảnh hưởng đến chuyển động.
2. Hậu vệ đặt tay hoặc cẳng tay lên người và duy trì tiếp xúc để cản tiến trình của đối thủ có thể phạm lỗi.
3. Liên tục chạm hoặc chọc tay đối thủ là lỗi theo Điều 33.11.
4. Cầu thủ tấn công cũng có thể phạm lỗi khi dùng tay hoặc cẳng tay đẩy, móc hoặc giữ khoảng cách trái luật.

Chạm tay không phải lúc nào cũng là lỗi

Điều 33.11 FIBA nói việc chạm đối thủ bằng tay tự nó không nhất thiết là lỗi. Trọng tài quyết định cầu thủ gây tiếp xúc có đạt lợi thế hay không; nếu tiếp xúc hạn chế quyền tự do di chuyển của đối thủ, đó là lỗi. Vì vậy, quan sát một khung hình có bàn tay chạm người chưa đủ để kết luận, cần xem tiếp xúc diễn ra thế nào và ảnh hưởng đến pha chơi. ^[1]

Ví dụ, một cú chạm ngắn khi hai cầu thủ cùng di chuyển có thể không làm thay đổi khả năng chơi bóng. Nhưng nếu cầu thủ đặt tay lên đối thủ để giữ họ lại, đổi hướng chạy hoặc ngăn họ tiếp cận bóng, trọng tài có thể xác định đã có lợi thế trái luật.

Khi nào tay hoặc cẳng tay của hậu vệ gây lỗi?

FIBA mô tả việc dùng tay hoặc cẳng tay trái phép là khi hậu vệ đang ở tư thế phòng thủ, đặt tay hoặc cánh tay lên đối thủ rồi duy trì tiếp xúc để cản trở tiến trình của người đó, dù đối thủ có bóng hay không. Tiêu chí không chỉ là vị trí bàn tay; việc duy trì tiếp xúc và tác động đến chuyển động là phần quan trọng. ^[1]

Một hậu vệ liên tục chạm hoặc chọc tay vào đối thủ cũng phạm lỗi vì hành động lặp lại có thể dẫn đến lối chơi thô bạo. Do đó, “chỉ chạm nhẹ” không phải lúc nào cũng là cách biện hộ nếu hành động được lặp lại để phá nhịp hoặc hạn chế đối thủ.

Cầu thủ tấn công cũng có thể dùng tay trái luật

Điều 33.11 không chỉ áp dụng cho hậu vệ. Cầu thủ tấn công đang kiểm soát bóng phạm lỗi nếu móc hoặc quấn cánh tay quanh hậu vệ để tạo lợi thế, đẩy người phòng thủ để ngăn họ chơi bóng hoặc tạo khoảng trống, hay dùng cẳng tay/ bàn tay duỗi ra khi dẫn bóng để ngăn đối thủ giành quyền kiểm soát. ^[1]

Cầu thủ tấn công không bóng cũng phạm lỗi nếu đẩy đối thủ để thoát ra nhận đường chuyền, ngăn đối phương chơi bóng hoặc tự tạo thêm không gian. Những pha này đôi khi trông giống một cú va chạm thông thường trong tranh vị trí, nên cần xác định ai tạo tiếp xúc và động tác tay có làm đối thủ bị đẩy hoặc mất đường chạy không.

Cách đọc một pha hand-check

Hãy theo dõi ba điều: tay có đặt lên đối thủ không, tiếp xúc có được duy trì hoặc lặp lại không, và đối thủ có bị cản trở chuyển động hay cầu thủ gây tiếp xúc có được lợi thế không. Các trận và lịch thi đấu bóng rổ tại Theo dõi thêm livestream thể thao hôm nay cùng KLIVE cung cấp bối cảnh cho người xem; quyết định cụ thể vẫn cần áp dụng Điều 33 vào toàn bộ pha chơi. ^[1]

Câu hỏi thường gặp